Blog

Skýjabjór og bakkelsis stout, hvað finnst þér?

Það má með sanni segja að skýja æðið eða „the haze craze“ sem hefur verið að tröllríða öllu erlendis hafi heldur betur náð til landsins og þarf ekki að líta lengra aftur en til síðustu útgáfu frá Borg Brugghúss, safasprengjunnar Húgó India Pale Lager sem er skínandi dæmi um þennan nýlega viðurkennda bjórstíl (NEIPA) jafnvel þó Borgar menn kalli Húgó lager.  Það er hins vegar líka annað æði í gangi sem hefur farið aðeins minna fyrir hér heima en sætir álíka gagnrýni og skýja æðið en spekúlantar sumir hverjir vilja nefnilega meina að báðir þessir bjórstílar séu mikil afbökun og jafnvel móðgun við bjórheiminn og rótgrónar brugghefðir.  Fyrir mér er þetta bara væl í fólki sem er ekki opið fyrir nýjungum og fast í fortíðinni.  Að sjálfsögðu er framþróun í þessu eins og öllu öðru og hún er svo sannarlega af hinu góða, án hennar værum við t.d. föst með humlalausan, karakterlausan, dýsætan klístraðan fornbjór, ljósi lagerinn hefði t.d. aldrei litið dagsins ljós eins og í raun allir aðrir bjórstílar.  En nóg um það, fyrir okkur hér á Bjór & Matur þá er framþróun í bjórgerð bara fagnaðarerendi.  En hitt æðið sem ég ætlaði að tala um er svo kallaður bakkelsis bjór eða pastry beer.  Oftast er um að ræða stout eða imperial stout þó svo að aðrir grunnstílar komi vel til greina.

Bakkelsis bjór er svo sem ekki til sem viðurkenndur stíll og ekki er til nein ein rétt túlkun á hvað flokkast sem bakkelsis bjór.  Sumir nota þetta orð yfir bjór sem bruggaður er með einhverju sætabrauði ss snúðum, kleinuhringjum, vínarbrauði eða álíka sem þá er sett í annað hvort í meskingu eða eftir gerjun, já eða jafnvel í suðuna sjálfa.  Aðrir tala um bakkelsis bjór ef bjórinn líkist bakkelsi eða sætum eftirréttum og er hann þá bragðbættur með einhverju ss súkkulaði, hnetusmjöri, vanillu, sykurpúðum eða hvað það kann að vera.  Það sem fer fyrir brjóstið á mönnum eru allar þessar viðbætur (adjuncts) og þeir vilja meina að svona drykkir sé ekki hægt að flokka sem bjór.  Hvenær hættir bjór að vera bjór annars?  Ef hann er gerður úr vatni, byggi, humlum og geri þá er það bjór, sama hvað menn reyna að segja, punktur.  Það má til gamans benda á að hér áður var ekki notast við humla í bjórgerð, humlar í bjór er tiltölulega nýtt fyrirbæri, eða þannig en tilkoma humlanna hefur umbylt bjórnum og gert hann mun meira aðlaðandi og drekkanlegri.

Omnipollo í Svíþjóð er líklega það brugghús sem gerir hvað mest af þessu en þeir hafa þótt heldur lauslátir og djarfir í bjórgerð en eru þó feyki vinsælir.  Þeir virðast bara ekki þreytast á því að prófa sig áfram með þykkar og ljúffengar gúmmilaðibombur.  Einn af okkar uppáhalds bjórum er einmitt Noa Pecan Mudcake Stout þar sem þeir eru að túlka ákveðna tegund bakkelsis sem er í uppáhaldi hjá þeim.  Þessi bjór er svakalegur, þróttmikill og mjúkur en ofsalega sætur en fyrir mér gengur það upp hér. Annar frá þeim er svo Hypnopompa sem er imperial stout bruggaður með haug af sykurpúðum og Tahiti vanillustöngum á stærð við kúbanska vindla.  Útkoman er mögnuð.

Menn eru aðeins farnir að leika sér hér heima með þetta sem er mikið fagnaðarerendi.  Co og Co frá RVK Brewing er gott dæmi um bakkellsis bjór sem er bruggaður einmitt með bakkelsi en þeir nota snúða frá Brauð & Co í lögunina og útkoman er mjög skemmtileg.  Það er um að gera að prófa þennan en hann fæst á krana í bruggstofu þeirra um þessar mundir.  KEX Brewing er líka í þessum rituðu orðum að gefa út bakkelsis bjór á dós sem þeir kalla einfaldlega Skúffukaka og er svakalega ljúffengur imperial stout með skúffuköku kleinuhringjum frá DEIG Workshop.  Skúffukaka er reyndar þegar kominn á krana hér og þar í höfuðborginni ss KEX,  Mikkeller & Friends ofl stöðum.  Ég smakkaði svo um daginn bjór uppí Borg sem þeir eru að leika sér með og má líklega lítið fjalla um en það var amk frábær bakkelsis stout með vínarbrauði.  Ég vona svo sannarlega að þeir ákveði að gera eitthvað meira úr þeim pælingum því þetta var sannarlega ljúffengt.

Loks bruggaði Malbygg kókosbollu imperial stout hér fyrir einhverjum mánuðum síðan. Mig minnir að ég hafi smakkað hann á sínum tíma en hann er ekki tilbúinn, honum er nefnilega ætlað að liggja á ýmsum eikartunnum í einhverja mánuði til viðbótar áður en við fáum að bragða á honum.   Svo eru án efa einhverjir fleiri að gera eitthvað í þessum dúr sem ég veit bara ekki af.

En þetta er skemmtilegt, pastry bjór er amk valmöguleiki fyrir fólk sem vill salgæti á fljótandi formi og er ekki fast í fortíðinni.  Þegar þetta er ritað er ég staddur í Boston og er einmitt að fara rölta á Trillium en þeir eru að setja í sölu bakkelsis bjór sem þeir kalla Adjunction Junction og er imperial stout bruggaður með hnetum, kókoshnetu, kaffi og vanillu.  Þeir tala um að hann minni á smákökur með karamellubitum eða kökudeig.  Það verður eitthvað!

Húgó IPL Októberfest bjór frá Borg 2018 er algjörlega magnaður!

Það er að koma október og það þýðir oktoberfest með bjór, pylsum og læti ekki satt? Reyndar er hin upprunanlega oktoberfest byrjuð en hún byrjar ár hvert síðustu vikuna í September í Munchen Þýskalandi.  Í ár hófst veislan reyndar bara í dag þann 22.9.18 og ef þið hafið ekki þegar prófað þessa veislu í Munchen þá eigið þið mikið eftir.  Sturlun í allri merkingu þessa orðs.

En hér heima erum við með októberstemningu í smættaðri mynd víðs vegar um land, skólar, fyrirtæki og vinahópar halda uppá þessi tímamót um allt land í ýmsum stærðum og myndum.  Hér á landi miðum við við október fyrir þessi veisluhöld enda hljómar það bara rökrétt ekki satt?  En það er drukkinn bjór á októberfest og mikið af honum.  Í upprunalandinu Þýskalandi er þessi bjór alltaf lager og frekar á léttari nótunum en þó oft dálítið maltaður líka, stíllinn er stundum kallaður Marzen en ekki má kalla bjór alvöru oktoberfest bier nema hann sé bruggaður í Munchen í tengslum við þessa hátíð.

Hér heima eru brugghúsin sum hver farin að framleiða sérstakan bjór fyrir október „októberfestbjór“ eins og þeir kalla hann og við munum sjá þessa bjóra detta í vínbúðir núna einn af öðrum.  Borg Brugghús hefur verið að gera þetta síðustu árin og er alltaf um lager að ræða en yfirleitt er eitthvað skemmtilegt tvist á þeim en þó alltaf einhver tengsl við Þýskaland.   Hver man ekki eftir baltic porternum Grétu eða reykbjórnum Hans t.d?  Allir oktoberfest bjórar frá Borg eru með fjólubláum miða og í ár er það engin undantekning.  Húgó er nr 58 í röð Borg bjóra og kemur hann í verslanir í næstu viku, hann er reyndar þegar kominn á krana á Skál, Session Craft bar ofl stöðum og er um að gera að prófa hann ferskan því í ár þarf að drekka hann eins ferskan og hægt er, hann er bara bestur þannig.  Við erum að tala um stórkostlega 7.2% humla ávaxtabombu í anda New England IPA bjóra.  Þetta er þó lager fyrir þær sakir að hann er gerjaður með lagergeri en hann minnir í raun ekkert á lager, ekki í þeim skilningi sem flestir tengja við.  Ef ég væri að blindsmakka þennan bjór myndi ég gíska á NEIPA af bestu sort enda er hann þurrhumlaður í hengla með citra og mosaic humlum sem gefa þessa stórbrotnu ávaxtatóna og nett humlabit og svo er í honum lactosi sem skapar ákveðna mýkt og fyllingu. Borg kallar þennan bjór reyndar India Pale Lager til að tengja við humlana og beiskjuna. Magnaður bjór vægast sagt.

20180922_133754-01.jpeg

Tengingin við Þýskaland er kannski hér mest fólgin í nafngiftinni því stíllinn er fyrir mér alla vega eins amerískur og hann gerist!  Sem er frábært.  En nafnið er vísun til fatahönnuðsins Hugo Boss sem allir ættu að þekkja.  Hugo Boss stofnaði fyrirtækið í Þýskalandi árið 1924 og einbeitti sér upphaflega að því að hanna og framleiða einkennisbúninga fyrir þýska herinn.  Eftir síðari heimsstyrjöld hins vegar snéri fyrirtækið sér alfarið að því að hanna jakkaföt fyrir karlmenn.  Þar hafið þið það.

Bjórinn er væntanlegur eftir helgina í vínbúðir, vá hvað ég mun hamstra þetta!

BrewDog Reykjavík opnar á Föstudaginn

BrewDog opnar loksins dyr sínar í Reykjavík núna á föstudaginn 21.9.18.  Þetta hefur verið löng en falleg fæðing en ég hef verið svo lánsamur að fá að vera fluga á vegg síðustu misserin og fylgst með gangi mála.   Það hefur verið virkilega gaman að sjá þennan bar taka á sig mynd smátt og smátt í þessari nýbyggingu sem nú er risin við Frakkastíg.  Útkoman er þessi stórglæsilegi bar eða gastro pub, sem fólk getur skoðað og bragðað á frá og með föstudeginum kemur.  Hér má lesa nánar umfjöllun okkar um BrewDog fyrr á árinu fyrir þá sem ekki þekkja til.

20180919_200651-01.jpeg

Barinn er settur upp og innréttaður í anda BrewDog víðs vegar um heim en þó er alltaf eitthvað „local“ handbragð á hverjum bar sem gerir hvern bar sérstakan. Við erum hér með 20 bjórdælur sem færa manni bjór af dælukerfi sem líklega er með styttstu bjórlínum á landinu.  Kútarnir standa nefnilega í kæliherbergi beint aftan við dælurnar og línurnar eru aðeins um 1 meter að lengd en þannig má takmarka afföll og auka gæðin.  Kæliherbergi þýðir að ekki þarf sér kælikerfi til að kæla bjórinn og bjórinn er því geymdur við bestu aðstæður. Það er líka helvíti flott að geta séð inn í kælinn í gegnum glerhurðina við endann.
Stefnan er að hafa 12  krana með BrewDog bjór og þar af 5 „headliners“ eða fastan bjór sem maður gengur að vísum og svo er rest roterandi.  Afgangurinn er svo gestabjór af ýmsum toga, eina reglan er að gestabjór þarf að vera handverks bjór (craft) og auðvitað góður.  Í kvöld voru gestabjórarnir fjölbreyttir frá Malbygg, RVK Brewing, Borg Brugghús, Jóni Ríka ofl.

Headliners þessa stundina eru skemmtilegir karlar á borð við Jet Black Heart, Dead Pony Club, Indie Pale Ale og 5AM Saint sem er rauðöl af bestu sort sem mjög góður bjór til matarpörunnar hvers konar og ekki má svo gleyma flaggskipinu Punk IPA sem alltaf í boði, bjórinn sem kom BrewDog á kortið!

Það er ekki hægt að skilja við þessa yfirferð án þess að nefna nitro kranann en það er fyrirbæri sem vert er að skoða nánar og er orðið ansi vinsælt úti í hinum stóra heimi í dag.  Nitrogen bjór er kolsýrður með blöndu af köfnunarefni (70%) og kolsýru (um 30%) en venjulega er þessi blanda í öfugum hlutföllum, 30% köfnunarefni og 70% kolsýra.  Köfnunarefni leysist illa eða ekki upp í bjórnum þannig að bjórinn verður ögn flatari en mun mýkri fyrir vikið.  Nitro kraninn er einnig hannaður á þann máta að þegar bjórnum er þrýst í gegnum örfínar holur þá tapast mest öll kolsýran úr bjórnum og það myndast dúnamjúkur og þéttur froðuhaus með áferð líkt og þeyttur rjómi. Bjórinn allur tekur á sig aðra mynd og verður ekki svona kitlandi og hvass eins og venjulega kolsýrður bjór. Virkilega gaman að prófa sama bjór sem annars vegar er nitro útgáfa og hins vegar hefbundinn, það er svo sem ekki í boði þessa stundina samt.  Ég er ekki hrifinn af stout bjór yfir höfuð en þegar maður smakkar þannig bjór af nitro krananum þá er útkoman stórkostleg.  Við mælum því með því að fólk prófi Jet Black Heart nitro, t.d. með sturlaða djúpsteikta mars eftirréttinum sem er í raun full máltíð útaf fyrir sig.

20180919_190937-01.jpeg
BrewDog er bjórbar en það er alltaf einhver matur í boði en gæðin eru afar mismunandi eftir stöðunum.  BrewDog Reykjavík er hins vegar með mikla áherslu á mat af ýmsum toga.  Þegar ég ræddi við Þossa (karlinn í brúnni) á dögunum þá er áherslan ca 50% matur og 50% bjór enda eru miklir framamenn í veitingageiranum á bak við BrewDog í Reykjavík, menn sem kunna svo sannarlega að framreiða mat.  Matseðillinn er stórkostlegur, vægast sagt, þarna er bara eitthvað fyrir alla.  Í kvöld prófuðum við þrjá rétti en munum taka þetta allt betur út þegar þetta er komið í gang allt saman.

Það er óhætt að mæla með rifna andalærinu sem parast einkar vel með Elvis Juice sem er ljúfur vínberja IPA sem skapar skemmtilegt léttvægi á móti jarðbundu andalærinu, virkilega flott.  Svo prófuðum við kjúklinga vöfluréttinn með eggi og spicy majo.  Ofsalega skemmtilegur réttur á sætu nótunum en þó með nettum hita.  Hér kemur 5am Saint mjög vel út en áberandi maltkarakterinn í bjórnum tengir vel við sætuna í þessum rétti en humlabeiskjan tónar þetta þó niður og skapar gott jafnvægi.  Við enduðum svo kvöldið með konungi imperial stout bjóra, Tokyo sem er rétt rúmlega 16% imperial stout af allra allra bestu sort.  Þetta er þrusu bjór með mikinn hita og karakter en heilmikla sætu líka.  Við hefðum getað klárað þetta með bjórnum einum saman enda stendur hann fyllilega fyrir sínu sem flottur eftirréttur út af fyrir sig en við ákváðum að láta vaða í Mars  Bar Wellington sem er mars súkkulaði stykki sem er bakað í smjördeigi með Jet Black Heart karamellu, haframulningi og Madagascar vanillu rjómaís.  Þetta er sturlað combo og alls ekki fyrir viðkvæmar sálir með mikla líkamsvitund.  Maður þarf ekki að broða í viku eftir þetta monster.  Fínt til að deila 🙂

Já þessi general prufa fór vel af stað, smá byrjunar hnökrar en þó ekkert til að tala um.  Þetta verður virkilega flott í framtíðinni.  Bjór & Matur mun klárlega koma hér við reglulega á næstu misserum og leika sér með paranir ofl.  Til lukku Reykjavík með þennan nýja sælureit.

Susucaru, flippað náttúruvín beint frá hlíðum Etnu á Sikiley!

Náttúruvín eru nýjasta æðið hér heima, ég kýs að kalla þau craft vín eða handverks vín til að reyna að aðskilja þau frá hefðbundum vínum.  Bæði er vandað og gott en náttúruvínin eru bara svo flippuð og geðveik og allt annað en maður á að venjast.  Bjór & Matur hefur verið að skoða þetta fyrirbæri undanfarið og við erum bara rétt að byrja.

Við höfum verið að smakka vínin á Micro Roast Vínbar en þar er myndarlegt úrval náttúruvína, það voru nokkur sem stóðu uppúr fyrir okkur, Susucaro frá Frank Cornelissen er eitt þeirra en þetta er gríðarlega skemmtilegt rósavín með einstakan karakter.  Það þýðir ekkert að reyna að lýsa víninu hér svo vel sé, maður verður bara að smakka.  Það er þó hægt að segja að það er létt og þægilegt, dálítið berjað en svo er skemmtilegur öskukeimur í bakgrunni.  Jább það er ekki að undra því vínið kemur frá vínvið sem ræktaður er í um 600-1000 m hæð í hlíðum Etnu á Sikiley líkt og öll hin Frank Cornelissen vínin.  Vínið er gert úr blöndu af þrúgum,  Malvasia, Moscadella, Cattaratto og Nerello Mascalese.  Ég viðurkenni að ég þekki þessar þrúgur ekki neitt, nema Malvasia en það skiptir engu máli, útkoman er geggjuð.  Susucaru er eins og allt sem kemur frá Frank Cornelissen eins náttúrulegt og það gerist en þess má geta að hann gerir líka ólifuolíur af bestu sort.

20180815_191902-01.jpeg

Ár hvert gerir Frank 25.000 flöskur af þessu víni og því er ekki hlaupið að því að komast yfir flösku.  Um þessar mundir er þó hægt að finna slatta á Micro Roast og ég sá líka að The Coocoo´s Nest voru að leika sér með matarpörun og Susucaru.  Það er kannski líka hægt að sérpanta frá innflytjanda Berjamó via ÁTVR?

Susucaru er fyrsta vínið sem við smökkum frá Frank Cornelissen en það verður klárlega ekki það síðasta.  Edda hjá Berjamó lumaði því að mér að það væri von á fleiri vínum frá þeim á næstu misserum og þá held ég fast í vonina að MunJebel skjóti upp kollinum en miðað við það sem við höfum lesið um vínið þá verður það einhver rosaleg upplifun.   Sjáum  hvað setur!

Reykjavík Brewing Co komið vel af stað.

Nú er RVK Brewing Co komið vel af stað en þeir opnuðu brugghús og bruggstofuna sína bara núna í Júlí 2018.   Í bruggstofunni er 8 kranar eins og sakir standa og þar flæðir mjög skemmtilegt en umfram allt neytendavænt öl af ýmsum stærðum og gerðum.  Hvort sem það er saison, IPA, súröl eða stout þá erum við ekki að  tala um neina öfgar.  Hér geta í raun allir komið og smakkað án þess að verða fyrir skakkaföllum.  Presónulega þá mættu RVK Brewing samt koma með eitthvað líka sem hristir vel upp í manni en hér er það jú bara bjórnördinn í mér sem talar!

Ég er að koma hér í fyrsta sinn eftir formlega opnun en ég er svo sem búinn að reka inn nefið hér annað slagið á meðan þeir Siggi og co voru að koma þessu á laggir en það er gaman að sjá hvernig þetta kemur út svona tilbúið allt saman.  Notaleg stemning, ljúf tónlist, bjart og hreint andrúmsloft og bara þægilegt að vera.  Siggi sem er einn af eigendum og mikill bjórperri virðist alltaf vera á staðnum og það er um að gera að hnippa í hann og fá hann á flug.  Hann elskar að tala um bjórinn og allt ferlið.  Það er svo líka hægt að kaupa „the beer tour“ og fá hann til að kafa enn dýpra í þetta allt saman með smakki og tilheyrandi.   Ef þú ert hins vegar ekki til í að hugsa allt of mikið þá er bara að tilla sér í góðu horni, hlusta á góða tónlist og njóta ölsins. Ég mæli með NO 7 sem er þeirra nýjasti, session IPA þurrhumlaður með Idaho 7.  Mjög næst IPA, léttur fruity og með hæfilegri móðu sem er einmitt dálítið inn þessa stundina.  Þessi ku líka vera einn af fyrstu bjórum Valla bruggmeistara sem er bara ný dottinn inn um dyrnar hjá RVK bewing, en við þekkjum þennan strák frá Borg Bruggús auðvitað.  Nánar um þetta síðar.

Vinsælasti bjórinn þeirra um þessar myndir er líklega bakkelsisbjórinn Co & Co sem er 10.1% imperial stout sem er bruggaður ma með snúðum frá Brauð & Co.  Þessi er mjög ljúffengur.  Bakkelsis bjór eða pastry beer er fyrirbæri sem er að verað dálítið vinsælt í henni Veröld í dag, það verður að prófa þennan.  Ég myndi svo ekki fara héðan nema að smakka Sperrilegg sem er bara einfeldlega frábær reyktur gose sem er skemmtilegur þýskur bjórstíll sem næstum náði því að deyja út hér fyrir fáeinum árum.  Þessi er með þægilega þægilegum reyk í bakgrunni sem maður finnur varla fyrir en veit samt af, aðeins selta og svo léttur súr keimur.  Hljómar undalega en bragðast frábærlega.

20180909_181008.jpg

Svo er vert að fylgjast með á fésbókarsíðunni þeirra því þeir eru farnir að hóa í matarvagna þegar vel liggur á eins og kollegar þeirra í Bandaríkjunum.  Hvað er betra en góður skyndibiti og bjór?  Kannski skyndibiti og tveir bjórar?

Já þetta virðist allt fara vel af stað hjá þeim en við munum fylgjast vel með hvað þeir færa okkur á næstu misserum og höldum dálítið í vonina að þeir komi líka með eitthvað ögrandi og magnað fyrir okkur hin sem þurfum miklar bombur svo sem triple IPA, funky brett eða rótsterka tunnukarla til að koma okkur til.  Reyndar fékk ég smá sneak peak í það sem er að gerjast hjá þeim og það lofar sannarlega góðu.  Þetta verður eitthvað!

Juvé & Camps, frábært val þegar mikið stendur til

Búblur eru dásamlegar þegar vel er valið, já það eru sko til mismunandi búblur og sumt er algjörlega ódrekkandi.  Við höfum aðeins farið yfir fræðin hér og svo er hér hægt að finna upplýsingar um sætuskalann en við viljum helst eins þurrt freyðivín og hægt er, Brut Nature t.d.

Þegar við veljum freyðivín þá förum við oftast í hið spánska cava sem er gert á sama hátt og hið franska champagne eða með metode traditionale. Cava er hér heima amk oftast á nokkuð viðráðanlegu verði miðað við champagne og er ofsalega gott.  Við höfum í gegnum tíðina verið mikið í Freixenet og Codorniu cava sem eru dálítið risarnir í bransanum en þeir gera líka mikið af stórkostlegu cava.   Núna síðustu misseri hefur hins vegar Juvé & Camps verið það cava sem við sækjum í þegar við viljum gera vel við okkur í búblum.  Hér heima fæst eitt þekktasta vínið þeirra, hið stórkostlega Brut Nature Reserva 2014 gert úr blöndu af þrúgum ,55% Xarel·lo, 35% Macabeo og 10% Parellada. Þetta vín hæfir vel sem fordrykkur en gengur mjög vel með ýmsum réttum svo sem sjávarfangi.  Laxa carpaccio með sítrónu og parmegano osti er eins og sniðið fyrir þetta cava og svo ég tali nú ekki um ljúffenga franska lemon tart með ísköldu cava.

Juvé & Camps er fjölskyldu rekin víngerð í San Sadurní d’Anoia sem er lítið cava þorp í Penedés í Spáni.  Þetta er svona 40 mín akstur frá Barcelona.  Virkilega skemmtilegt að koma þarna og skoða þessar cava ekrur en bróður parturinn af allri cava framleiðslu Spánar/heimsins fer þarna fram.  Nafnið er komið frá stofnendunum Joan Juvé Baqués og konu hans Teresu Camps Farré sem stofnuðu Juvé & Camps árið 1921.

Njótið!

Búblu kúrinn, er það eitthvað?

Það er eins og allir séu á einhverjum matarkúrum, LKL, Keto, safa kúrinn og hvað þetta heitir allt.  Við Sigrún vorum að spá í að búa til nýjan og skemmtilegri kúr, Cava kúrinn þar sem maður má ekki borða neitt nema geitaost og drekka cava og reyndar stundum vatn með.   Reyndar er þetta bara spaug hins vegar er það rétt að ef menn eru að passa línurnar og vilja áfengi þá er það freyðivínið sem er málið, reyndar er það meira að segja leyfilegt á keto kúrnum.  Maður verður hins vegar að passa að freyðivínið sé þurrt, ekki sætt.  Hér er lítil tafla til að auðvelda valið, ef maður er í Brut eða Brut Nature þá er maðu nokkuð öruggur, svo er freyðivínið líka best þurrt og ósætt.

FreyðivínSætuskali

Micro Roast – Vínbar, þar sem náttúruvínin búa og svo allt hitt!

Það er ekki víst að allir viti það en það er kominn lítill sælureitur í henni Reykjavík.  Þ.e.a.s. ef þú ert fyrir það að senda bragðlaukana þína í langþráð og fullkomlega verðskuldað dekur.  Við eru erum að tala um Micro Roast – Vínbar í Mathöllinni á Granda.  Sælureitur segi ég af því að ég gæti eytt öllum mínum stundum hér…eða næstum því, þessi litli staður er nefnilega eins og sérhannaður fyrir einmitt mig og sennilega marga aðra ef út í það er farið!

Þessi litla perla býður nefnilega uppá þrjár af fimm lífsins nautnum, handverks bjór (craft beer) af bestu sort frá íslenskum ör-brugghúsum, geggjað „craft“ kaffi og vín eins og þig hefur aldrei einu sinni dreymt um, náttúruvín og Burgundy af bestu sort.  Og haltu þér….öll vínin er hægt að kaupa í glasavís og þá meina ég öll vínin, allt frá hinu geggjaða Camille Giroud Charmes Chambertin 2015 niður í notalegt og nett Louis Michel Petit Chablis 2016.  Já, þeir eru með sérstaka græju sem pumpar upp vínið í gegnum korktappann án þess að hafa nokkur áhrif á gæði vínsins og þannig endast flöskurnar óáreittar í dágóðan tíma.  Það er engin þörf á að opna flöskurnar.

20180815_202730.jpgNáttúrúvínin eru dálítið að skjóta upp kollinum hér heima um þessar mundir og ég hef aðeins fjallað um þau hér.  Við erum að tala um dásamleg lifandi vín allt frá freyðandi rauðvínum í gruggug funky hvítvín eða sturluð bleik rósavín sem skilur mann eftir agndofa.  Ef maður ætti að bera saman náttúruvín og hefðbundin vín þá er munurinn dálítið eins og nýkreistur appelsínusafi með öllu hratinu og án viðbætts sykur vs tandurhreinan sykraðan safa úr fernunni án aldinkjöts, sem getur sannarlega verið góður líka en þetta er samt tvennt ólíkt.  Micro Roast – Vínbar er líklega sá staður sem býður eitt mesta úrval náttúruvína hér í borg um þessar mundir en ekki er hægt að kaupa þessi vín í Vínbúðunum sem stendur nema kannski að sérpanta þau eftir einhverjum krókaleiðum.  Við ákváðum því að kíkja á Micro Roast og smakka náttúruvínin þeirra enda er Bjór & Matur mikið áhugafólk um þessi mögnuðu vín sem eiga svo margt sameiginlegt með elstu bjórstílum veraldar.

Burgundy vínin

Það voru þeir Halldór og Arnar sem tóku á móti okkur á þessum huggulega miðvikudags eftirmiðdegi, báðir miklir vínkarlar og fagmenn.  Halldór sem er framkvæmdastjóri staðarins, kaffinörd og mikill Burgundy unnandi, fræddi okkur um hugmyndafræði Micro Roast – vínbar á meðan Arnar (vínbóndinn.is) ferjaði í okkur náttúruvín af ýmsum litum og gerðum.  Náttúruvínin hjá þeim eru ýmist frá Ítalíu eða Frakklandi  um þessar mundir en svo eru þeir auk þess með myndarlegan lista af rauðu og hvítu frá Burgundy héraði í Frakklandi og búblur frá Champagne.  Það var virkilega gaman að heyra Halldór tala um vínin og vínbændurnar sem hann hefur hitt í eigin persónu marga hverja.  Ástarsamband hans við Burgundy var augljóst.  Við fengum að smakka tvö óaðfinnanleg Burgundy vín hjá honum og ég verð að viðurkenna að þessi samskipti okkar hafa kveikt aðeins í okkur, við munum klárlega skoða hin Burgundy vínin hjá þeim við tækifæri og ekki væri verra að hafa Halldór með í því.


Kaffi, bjór og vín.

Halldór sagði okkur að Micro Roast væri óháður vínbar sem sérhæfir sig í Burgundy vínum, náttúruvínum og íslenskum handverks bjór.  Já það er nefnilega einnig flott úrval bjórs á 5 dælum staðarins, allt bara frá litlu íslensku örbrugghúsunum okkar sem eru að gera það gott um þessar mundir, s.s. Malbygg, KEX Brewing og Ölvisholt Brugghús svo eitthvað sé nefnt.  Það er auðvitað breytilegt hvað er undir hverju sinni og því vert að fylgjast með. Stóru brugghúsin eiga ekki pláss þarna, sorry!  Kaffið er einnig í brennidepli hjá þeim á Micro Roast sem er eins og nafnið gefur til kynna eins konar ör-kaffibrennsla ef svo má segja , undir hatti Te og Kaffi , en hér fá kaffigúrúarnir hjá Te og Kaffi tækifæri til að leika sér með mismunandi ristun og hinar ýmsu kaffibaunir frá hinum ýmsu kaffibændum.  Allt 100% arabica auðvitað.  Þetta er þannig eins konar craft kaffi, tilraunir sem enda svo á kvörnunum á Mircro Roast – vínbar og sem gestir geta prófað að sjálf sögðu.  Kaffilistinn er stöðugt að breytast líkt og allir listar staðarins ef út í það er farið.  Það koma nefnilega stöðugt inn ný vín og önnur detta út.   Kaffið er framreitt á ýmsu formi, þú færð þannig klassíska espresso drykki úr vélinni þeirra eða uppáhellt á gamla mátann með hinum ýmsu græjum.  Þetta er bara geggjað.

20180818_113248.jpg

Hér getur maður sem sagt komið til að fá sér frábærann kaffibolla í munninn sinn, ekki verra ef Egill er á staðnum til að kokka einhvern töfradrykkinn, eða prófað sig áfram í vínum og bjór með góðum vinum ef á að gera vel við sig. Crue-ið á staðnum er til taks til að leiðbeina en það er mikilvægt þegar maður er að forvitnast um nýja drykki á hvaða formi sem er.   Svo eru það náttúruvínin sem var svo sem megin ástæða heimsóknar okkar þennan  miðvikudag. Hér færðu sko náttúrúvín!

Náttúrúvínin

20180815_185059.jpgVið fengum að smakka ein 7 náttúruvín, öll svo mismunandi og öll svo góð.  Þau gætu hafa verið fleiri, ég bara man það ekki.  Arnar byrjaði að færa okkur vín úr léttari endanum eins og lög gera ráð fyrir, við fengum fyrst notalegt og létt ítalskt prosecco frizzante (hálffreyðandi) náttúruvín sem var kannski heldur sætt fyrir okkar smekk en eitthvað sem ég held að flestir geti drukkið…crowd pleaser eins og ég kalla það stundum.  Svo kom skemmtilegt hvítvín, létt og laglegt með ögn karakter, líka gott en nokkuð „save“ en svo byrjaði ballið.  Arnar færði okkur hverja bragðsprengjuna á fætur annari með fróðleiksmolum um hvert vín sem okkur var fært með mikilli innlifun.  Það er nefnilega eitt að drekka gott vín en allt annað að drekka sama vín og vita eitthvað um bakgrunninn, svitann og tárin og svo ég tali nú ekki um ástina og alúðina sem fór í það að færa manni akkúrat þetta vín.  Ómetanlegt.   Maður myndi kjósa að hafa alltaf svona vínkarl með sér þegar maður ætlar að gera vel við sig en það er víst ekki hægt, það er þó hægt að notast við vinalegt starfsfólkið á Micro Roast sem er viljugt til að gefa ráð um kaffi, bjór og vín, já og Arnar „Vínbóndi“ er meira að segja stundum á staðnum.

Það skal tekið fram hér að við erum ekki að tala um klassísk eikuð rauðvín eða berjuð og clean hvítvín heldur spriklandi, lifandi og nokkuð ögrandi vín sem kalla á virðingu og opinn hug.  Ef þú ert að leitast eftir mjúku þéttu Barolo eða hressandi og svalandi, kristal tært Chardonnay þá ertu á villugötum, bíddu með náttúruvínin um stund.  Vínin sem stóðu uppúr hjá okkur þetta kvöld voru bæði orange vínin sem þeir bjóða uppá, Sébastian Riffault Auksinis Sancerre 2013 og Cantina Giardino Paski 2015, klikkuð vín með gruggi og lífi.  Orange hefur ekkert með appelsínur að gera, bara liturinn minnir á ávöxtinn en hér fær vínið að liggja á vínberjahýðinu sem ekki er vaninn í hvítvínsgerð.  Vínið fær þannig meira bragð og fyllingu frá hýðinu og svo litast það aðeins og verður meira gyllt.  Þessi vín voru svakaleg, dálítið krydduð og funky eins og lambic eða gueuze bjórheimsins.  Hið freyðandi rauðvín, Zanotto Col Fondo Rosso Frizzante kom svakelga á óvart og verður klárlega á okkar borðum um ókomin kvöld, þvílík dásemd, létt freyðandi og klikkað rauðvín og loks var það Susucaru frá hinum snargeggjaða Belga Frank Cornelissen en hann ræktar þrúgur sínar í hlíðum Etnu á Sikiley sem er eins og flestir vita virkt eldfjall.  Já vínin hans Franks eru dálítið sturluð og langt út fyrir öll box en ganga svo sannarlega upp.  Ég held svei mér þá að ég hafi ekki smakkað betra rósavín á minni lífsleið.  Frank Cornelissen vínin eru álíka fágæt og þau eru góð og allir eru að eltast við þau.  Það eru því dálítil forrétindi að komast í sopa frá þessum gaur.  Susucaru er einfaldlega geggjað vín sem ég held bara að þú verðir að prófa…strax því þetta er að klárast.

20180815_190459.jpg

Já það voru svo sem fleiri vín góð en það er ekki hægt að fjalla um þetta allt….þetta er þegar orðið allt of langt.

Boðskapurinn er einfaldlega þessi, tékkaðu á þessu bara, prófaðu glas af hinu og þessu víninu eða bara sjúkt kaffi, svo er alltaf bjórinn ef allt annað er of mikið.  Prófaðu á eigin tungu um hvað þetta náttúruæði snýst…þetta er bara rétt að byrja hérna á klakanum.

Grillaðar Tígrisrækjur í chilli – hvítlauks marineringu með ísköldu Prosecco!

Ég er aðeins byrjaður að fikta í Prosecco en eins og komið hefur hér fram áður eru búblur í miklu uppáhaldi hjá okkur á B&M líka.  Prosecco hefur hins vegar ekki verið mikið í glösum okkar í gegnum tíðina því við höfum til þessa valið helst gott þurrt cava eða champagne í okkar glös.   Við erum hins vegar þessi misserin að skoða meira hið ítalska prosecco því þau eru til virkilega góð þarna úti og alveg á pari við gott cava ef þannig ber undir. Vinsældir prosecco vína eru miklar um þessar mundir og ekki bara á Ítalíu.

Á dögunum tókum við með okkur í kot Albino Armani Rosé Extra Dry sem er virkilega vandað prosecco frá Veneto héraði á Ítalíu þaðan sem prosecco er í raun ættað.  Vínið er „spumante“ sem þýðir að það er vel freyðandi ólíkt „frizzante“ sem er hálffreyðandi ef svo má segja.  Það er gert úr blöndu af vínþrúgum, Pinot Nero og Chardonnay og er fallega bleikt á litinn og stórglæsilegt í glasi.  Rósa freyðivínin (bleiku vínin) eru að verða dálítið vinsæl um þessar mundir en til eru bleik champagne, cava og prosecco ásamt öðrum stílum.  Orðið „extra dry“ sem sjá má á sumum prosecco vínum gefur til kynna sætuna í víninu.  Það er oft talað um 5 flokka í prosecco og þá er það þurrasta (minnst sæta) kallað brut, svo extra dry, sec, demi sec og doux sem er lang sætast.  Smekkur manna er misjafn auðvitað en við hér erum lítt hrifinn af sætari endanum og leitum alltaf af helst brut en extra dry er líka fínt.

Albino Armani Rosé er mjög þægilegt freyðivín, sætu er stillt í hóf en hún er þó þarna, búblurnar þéttar og miklar og mikill léttleiki yfir öllu.  Við ákváðum að prófa þetta vín með geggjuðum grilluðum tígrisrækjum sem við smökkuðum fyrst hjá góðum vinum okkar Magga og Hafdísi hér um árið.  Grillaðar Tígrisrækjur í chilli hvítlauks marineringu.

Innkaupalistinn

  • Stórar rækjur, á stærð við þumlung ss tígrisrækjur í Costco (helst frosnar hráar með halanum á), ca 1 kg
  • Hvítlaukur
  • Ferskur chilli rauður (3 stk)
  • Sítróna 1 stk
  • Ólífuolía
  • salt
  • klettasallat
  • Majones
  • Sýrður rjómi

20180731_192041-01.jpeg

Aðferð

Fyrir marineringuna: Heill hvítlaukur, 3-4 ferskir chilli, rifinn sítrónubörkur af einni sítrónu og ólifuolía, 2 dl.  Setjið hvítlauk og chilli í matvinnsluvél og saxið í smátt, bætið við rifnum sítrónuberki og olíu og blandið vel.

Þerrið rækjurnar og setjið í fat og hellið merineringu yfir og látið kúra á meðan þið græjið grillið.  Þegar grillið er orðið heitt þá grillið þið rækjurnar í ca 1.5 mín á hvorri hlið.  Saltið þær svo létt.

Fyrir hvítlauks sósuna: Hrærið saman majonesi og sýrðum rjóma, bætið pressuðum hvítlauk ca 2 rif saman við og svo sítrónusafa eftir smekk.

Dreifið síðan kelttasallati á stórt fat, setjið rækjurnar yfir og kreistið aðeins sítrónu yfir.  Berið svo fram með hvítlaukssósunni.

Þetta kemur virkilega vel út með þessu flotta prosecco sem er þurrt en hefur þó ögn sætu sem vinnur skemmtilega á móti chilli-inu í marineringunni.  Kolsýran í víninu léttir svo á öllu og skapar þannig meira pláss fyrir rækjurnar.  Hér er drykkurinn ekki að taka neitt frá frekar viðkvæmum rétti.  Stórkostlegt!

20180801_172910-02.jpeg

Við prófuðum annað prosecco frá sama framleiðanda.  Albino Armani Prosecco.  Þetta vín er elegant í glasi, föl ljóst að lit með fallegum búblum.  Það er nokkur sæta í því sem er of mikið fyrir rækjurnar og fyrir okkar smekk eitt og sér.  Hins vegar snarvirkar þetta í hinn vinsæla drykk Aperol Spritz.  Sætan kemur hér vel út á móti þurra Aperolinu og skapar flott jafnvægi.  Það eru til nokkrar útgáfur af þessum kokdilli og aftur er það smekksatriði í hvaða hlutföllum maður blandar.   Eftirfarandi er að virka vel fyrir okkur, drykkyrinn er dálítið þurr en ekkert um of.

Aperol Spritz: Setjið mulinn ís í glas, slatta, hálffylla glasið.  Svo eru það 2 hlutar Aperol, 3 hlutar Albino Armani Prosecco og 1 hluti sódavatn.  Hér á bæ sleppum við reyndar sódavatninu og notum bara meira prosecco.  Svo tvær hálfar appelsínusneiðar til að glæsa þetta aðeins upp.   Þetta er geggjað svona.  Stillið svo af beiskjuna bara með Aperol.

Náttúruvín, villibjór vínheimsins?

Náttúruvín er orð sem maður er farinn að heyra meira og meira hér heima um þessar mundir.  Barir keppast við að auglýsa „nýjustu náttúruvínin“ sín og sumir staðir gefa sig út fyrir að vera sérhæfir í náttúruvínum.  Fólk er líka farið að tala um hve náttúruvínin eru miklu betri en „ónáttúruvínin“ eða hvað á maður að kalla þau?

Hvað er þá náttúruvín? Það er ágætt að rugla þeim ekki saman við lífrænt ræktuðu vínin því lífrænt ræktuð vín eru ekkert endilega náttúruvín, hins vegar eru náttúruvín alltaf lífrænt ræktuð.  Það er svo sem ekki til nein lögskráð skilgreining en ef maður á að útskýra á sem einfaldasta máta eru náttúruvín vín sem eru gerð án þess að bæta nokkru við í framleiðsluferlinu eða taka eitthvað út.  Sem sagt, engin aukaefni, engin eiturefni við ræktun, ekki er notast við einangraða gerstofna við gerjun heldur það ger sem er að finna á vínberjunum (villiger) sjálfum, vínin eru ekki síuð og ef þau freyða þá er það kolsýra frá gerinu sem kolsýrir vínið í flöskunni, ekki viðbætt kolsýra.  Náttúruvín í sinni hreinustu mynd eru ekki heldur með viðbættu súlfati.  Loks má benda á að allt ferlið er meira svona gamaldags ef svo má segja, ekki er um að ræða fleiri hektara af vínvið og þrúgurnar eru handplokkaðar.  Vínin eru oft bara framleidd í litlu upplagi og því getur verið erfitt að nálgast þau.

Menn segja að bragðupplifunin sé allt önnur ef borið er saman hefðbundið vín og náttúruvín, dálítið eins og súrdeigsbrauð vs venjulegt heimilisbrauð, eða kreistur ávaxtasafi vs ávaxtaþykkni.  Fyrir mér má líkja þessu við handverksbjór (craft beer) vs fjöldaframleiddan lager bjór.    Talandi um bjór þá vakti þessi náttúruvíns umræða áhuga minn einmitt vegna þess hve mikið náttúruvín minna mig á hinn villigerjaða belgíska lambic bjór eða gueuze.  Villigerjaður bjór er látinn gerjast af örverum þeim sem finnast í andrúmsloftinu og lenda í bjórnum, engum sykri er bætt við í ferlinu, bjórinn er ósíaður og það er gerið sem sér um að kolsýra bjórinn í seinni gerjun á flöskum eða tunnum.

Bragð og áferð minna einnig um margt á bjórinn, náttúruvín eru jafnan dálítið meira „funky“ og á súrari nótum og meira gerbragð er af þeim en hefðbundnu vínum. Reyndar geta þau svo sannarlega verið sæt og mild ef út í það er farið og erfitt er að finna muninn á náttúru og hefðbundu.  Þar sem náttúruvín eru ekki síuð geta þau oft verið ansi skýjuð en það gerir þetta allt bara meira „rustic“ og spennandi.  Þetta gæti verið lýsing á súrum funky lambic svei mér þá.   Það er ljóst að náttúruvín geta verið allt frá mild og þægileg og minna í raun ekkert á annað en hefðbundin vín og svo upp í funky og flókin með skemmtilegum karakter.  Það er um að gera að biðja um eitthvað funky eða spes því þá færðu það sem við erum að tala um hér og heillumst svo mikið af.

Fyrir okkur hér á B&M er þessi mikli áhugi landans á náttúruvínum bara rökrétt þróun í landi þar sem mikil vakning hefur verið fyrir handverksbjór síðustu ár. Kröfur um gæði eru bara meiri og svo ég tali nú ekki um hreinlæti og náttúru. Nú er smekkur manna samt misjafn en ég hvet fólk til að prófa sig áfram og smakka og fara í þetta með það hugarfar að bragðlaukarnir eru að fara upplifa eitthvað alveg nýtt.